Чуваш эртыкым аралат

Звенигово район Чуваш Отар ял Юл эҥер серыште верланен. Тушто чуваш калык кугезе коча-коваштын йӱлаштым, тӱвыраштым жаплен, арален ила, самырык тукымым палдара. Теве «Чӑваш Ен» калык фольклор ансамбльыш коло ий утла коштшо Ольга Николаевна Архипова (снимкыште Нелли уныкаж дене) тидын нерген кумдан каласкалыш:

– Ансамбль дене сценыште йӱлам чӱчкыдын модын ончыктена. Шоҥго кова-влак деч йодыштын, тошто муро-шамычым погена. Нуным репертуарыштына кучылтына. Кеч-могай пайремым еш, пошкудо-влак дене пырля пайремлена.

Радамлаш гын, эн ончыч У ийым, вара Сурхурим (Шорыкйол) эртарена. Мланде пашам мучашлымеке, Акатуйыш погынена. Кусараш гын, «плуг ден мландын сӱанышт» манме лиеш. Тудо марий калыкын Пеледыш пайремжым ушештара. Тыгодым ӱдымӧ йӱлам ончыктена, ожно могай калык палым шотыш налмышт дене палдарена. Мурым мурена, куштена. Мункуным (Кугече) палемдена. Родопошкудо дек унала коштына. Тӱҥ йӱлалан кече лекмым ончымашым шотлена. Кече кузе веселан чӱчкен лектеш, илышат тугай лиеш манын ӱшанена. Ме ял шеҥгеке коштына. Коча-кова, ача-ава-влак ӱдыр-рвезе-шамычым эре пеленышт налыт. Вара 12 июльышто Питравым (Петро кече) пайремлена. Тагам шӱшкылына, шӱрым шолтена. Ожно шудым ямдылыме жапыштат тагам шӱшкылыныт. Игече сай лийже, шудо писын кошкыжо манын, Юмым поремдаш муным, киндым, шинчалым пушеҥге йымалан пыштеныт. Чуваш калыкын кумалме вержылан куп шотлалтеш. Ожно кумалаш туш коштыныт. Шурным поген налмеке, киндым пыштат. Пайремже «Чӑклеме» маналтеш. Пашам мучашлымеке, шоҥгыеҥ-шамыч, погынен, кидпашам ыштат, палыме мурыштым мурат.

Йоча, уныка-влакым пайремлаш эре пеленна налына. Чуваш калыкын йӱлаже тукым гыч тукымыш кусныжо манын шонена.

Христина АЛЕКСАНДРОВА.

Фотом еш архив гыч налме.

 

  • Христина Александрова

    «Ямде лий» газетын редакторжо.

    Related Posts

    Усталык пайрем

    Школышто «День урожая» пайремым эртаренна. Тиде мурымаш да куштымаш пайрем гына огыл, тыгак усталыкым да кидпашам тергыме урок. Ме ончылгоч ямдылалтынна. Ончерым сылнын келыштаренна. Тӱрлӧ пакчасаскам, пӱртӱс поянлыкым кучылтын, поделкым…

    «Кугу перемене» йӧным пуа

    Ноябрь тӱҥалтыште «Орлёнок» йоча рӱдерыште «Кугу перемене» конкурсын финалже эртаралтын. «Движение Первых» толкынын проектше Российысе тӱрлӧ регионышто илыше ӱдыр-рвезе-влаклан шонымашыштым илышыш шыҥдараш полша. Тений конкурсыш 1500 наре тунемше ушнен. Марий…