9 Май – тыныс илышын моткоч шерге улмыжым ушештарыше пайрем. Фронтышто пытартыш вӱр чӱчалтыш марте кредалше, тылыште йӱдшӧ-кечыже пашам ыштыше калыкын курымашлык подвигшым ты кечын шарнена. Сеҥымаш кечын куан ден ойго иктӧр ошкылыт.
Сар кажне ешыш ойгым конден манам гын, йоҥылыш ом лий, шонем. Кажне ешын шке талешкыже, жаплыме родо-тукымжо уло. Кугезына-влакым шарнен, ме нунын «ӱмырыштым» шуена, патыр улмыштлан тауштен, вуйым савена.
Поро лӱмыштым аралаш да шарнаш – мемнан ик эн тӱҥ пашана. Ты шонымаш дене Марий тӱвыра рӱдер «Ший талешке» шымлымаш конференцийым ий еда эртара. Тений тудо 28 апрельыште Йошкар-Олаште «Герои Отечества» тоштер-патриот рӱдерыште лийын.
Конференций Марий талешке кечылан да Россий калык-влакын икоян улмо идалыклан пӧлеклалтын да кум таҥас почеш эртаралтын. Самырык шымлызе-влак тӱрлӧ пашам ямдыленыт. 2-шо номеран Морко школышто тунемше Вероника Петрова кугезе кочаж нерген каласкален.
– Пётр Петрович – Морко район Эҥермучаш ялын шочшыжо. Кугу Ачамланде сар жапыште Ленинград фронтышто кредалын. Тӱрлӧ медаль да орден дене палемдалтын. Ятыр гана сусырген гынат, шочмо ялышкыже пӧртылын. Кызыт кугезе кочам пеленна уке, Эҥермучаш ялжат пытен. Но шарнымаш мый денем пырля ила, тудын лӱмжым Шочмо элым йӧратымашын символжо семын аралем, – ойла ӱдыр.
Кугу Ачамланде сар жапыште ӱдырамаш-влакат тыныс илышым лишемдыме верч чот кредалыныт. «Саскавий» марий ӱдырамаш ушемын темлыме «Марий ӱдырамаш – Кугу сарын тулыштыжо» таҥасыште паша-шамыч аклалтыныт. Тунемше-влак чолга еҥ-шамычын лӱддымӧ койышышт дене палдареныт.
– Кугу Ачамланде сар жапыште Параньга район гыч 110 ӱдырамаш фронтыш каен. Пумарий кундем гыч – кудыт. Кажныже шкенжым Шочмо элын чын ӱдыржӧ семын ончыктен, – палемден Кугу Пумарий школышто тунемше Юлия Волкова.
Талешке-влак тыныс илышыштат вашлиялтыт. Морко район Унчо школышто тунемше Ольга Сидорова кочаж нерген каласкален: «Кочам «Передовик» колхозышто нылле ныл ий шофёрлан пашам ыштен, калык пагалымашым сулен. Тудым мый талешкылан шотлем».
Конференцийым иктешлыме почеш «Талешке мемнан коклаште» таҥасыште шке ийготан-влак коклаште Полина Буркова (Марий Турек, Арбор) ден Ольга Сидорова ойыртемалтыныт. Вероника Петрова «Элым аралыше-влак. Мыйын ешемын историйже» таҥасыште икымше верым налын. «Марий ӱдырамаш – Кугу сарын тулыштыжо» таҥасын сеҥышыже – Юлия Волкова.
Катя СЕРГЕЕВА.
Авторын фотожо.
