Мо тыгай стресс? Тудо йоча-шамычынат лиеш мо? Нине да моло йодыш-влаклан Психологий да педагогике, медицине да социальный полышым пуышо «Детство» рӱдерын педагог-психологшо И.А.Вершинина вашмутым пуа:
– Кугыеҥ-влак дене таҥастарымаште йоча-шамыч илышым изиш ойыртемалтше, вес шинча дене ужыт. Изи чоныштышт мо ышталтмым чылаж годым луктын каласен огыт керт, умылтарашыштат нелырак, шӱм-чон вургыжмашышт чӱчкыдынрак вашлиялтеш. Книга ӱмбалне ятыр жапым эртарымаш, спорт дене виян шуаралтмаш, ешыште умылыдымаш, чер да тулеч моло шӱкалтышым ыштат.
– Икшывын шӱм-чон вургыжмыжым кузе палаш?
– Йочан кумылжо иканаште вашталтеш. Шортеш, ача-ава, йолташ-влак дене кутырымым, уремыш лекмым чарна. Сайын огеш мале. Черле огыл гынат, вуйжо, мӱшкыржӧ корштат. Тунеммыже начарештеш. Пеш вашке сыра, кӱчым пуреш, тутынен мутлана. Тыгай койыш полыш кидым шуялташ кӱлмӧ нерген шижтара. Жапым ида шуйкале, икшывыланда полышым пуыза.
– Ача-ава йочалан кузе полшышаш?
– Йоча шкаланже кӱкшырак акым пуаш тунемже манын тыршыман, моктыман, шке вийжылан ӱшанаш туныктыман. Пашалан кумылаҥдыман. Куштылгырак сомылым шкетланже ыштыктыман. Ача-ава да йоча кокласе кылымат шотыш налман. Вурсен, кычкырен огыл, ласкан кутырен умылтарыман. Шукырак жапым пырля эртараш тыршыман. Школ илыш, могай отметкым налме нерген гына огыл, шонымашыже, мо тургыжландарыме нерген мутланыман. Чӱчкыдынрак ӧндалман, тудлан йолташ лийман, ӱшаныман. Йочан тӱҥ полышкалышыже ача-ава-влак улыт. Нунын поро шомакышт, умылен, колыштын моштымышт эн шерге. Ача-ава-влак, икшывыланда эҥертыш лийза.
