«Чон чон олмышто огыл», – тургыжланыме годым калыкыште тыге ойлат. Ты шижмаш кугыеҥым веле огыл, йочамат жапын-жапын авалтен кертеш. Тиддеч кораҥаш тӱрлӧ йӧн уло. Калыклан психолого-педагогический да социал полышым пуышо «Доверие» республикысе рӱдерын педагог психологшо Л.Ф.Ковалёва икмынярже дене палдарыш. Лудын лекташ да кӱлеш годым кучылташ темлена.
«5-4-3-2-1»
Ты технике ок кӱл шонымаш деч кораҥаш, шижмаш орган-влакым вияҥдаш полша. Йырда вич арверым шекланыза да нине мо улмым шке семында ойлыза. Ныл тӱрлӧ настам кидышкыда кучен ончыза. Нуным могай материал гыч ыштыме, пеҥгыде але пушкыдо улыт? Кум йӱкым колаш тыршыза. Мутлан, уремыште машина йӱк шокта, электрон прибор-влак ызгат, воктене улшо еҥ иктажым кутыра. Кок пушым ӱпшычса. Иктаж-мом иктым тамлен ончыза.
«4-4-4-4»
Южым кӧргыш шӱлалтыза, шӱлышым кучыза, южым шӱлалтен лукса, шӱлышым кучыза. Тидым шуктымо годым кажне йыжыҥыштыже шке семын нылыт марте шотлыза. 3-5 гана ышташ лиеш.
Лывын ӧндалтышыже
Шичса. Иктаж-могай сылне вер нерген шоналтыза. Киддам ыреслен, оҥышкыда пыштыза. Кугыварня-влакым ваш ыштыза, тиде пуйто лывын капше лиеш, а копа – шулдыржо. Шкендам вӱчкыза. Ласкан да кугун шӱлыза.
«Салтак ден курчак»
Икшыве дене «Салтак ден курчак» модыш дене модса. «Салтак» манмеке, йоча рыҥ шогалшаш. Тыгодым чогашыл чымалтеш. «Курчак» манмеке, капым лывыртыза, пуйто кид да йол мамык гыч ыштыме улыт. Тыге черет дене икмыняр гана ыштыза.
Ты технике-влакым почела ышташ лиеш. Уремышке лектын коштмаш, йолташ дене вашлиймаш, йӧратыме сомылым ыштымаш тургыжланымаш деч кораҥаш полшат. Чон коржмым лишыл еҥ-влаклан почын пуаш ида ӧр. Нуно ой-каҥаш дене полшен кертыт. Кӱлеш годым специалист-шамыч декат миен толаш уто огыл.
Оля МАЙКОВА ямдылен.
