Луман ужгам чийыше, упшым упшалше, шовычым пидше пушеҥге-влак шукертак тамле омо дене малат. Кечын мотор ӱдырла шыргыжал ончымыж годым нуно шийла волгалтыт. Пычкемышалтмеке, йӱд лишеммеке, шӱдыр-влак тынар лишныла чучыт, кид дене кучаш лиеш, шонет. Телым чылажат мотор.
Чодыраште илыш шолеш. Чыланат У ийым вашлияш ямдылалтыт. Ур-влак модыш олмеш кожыш пӱкшыштым, коштымо поҥгыштым сакалтылыт. Мераҥ-шамыч пайрем пушеҥге воктелан мотор лум орым чоҥат. У ийым шижын, Шоҥшо-влакат ик жаплан кынелыныт. Нуно локама вондышто кодшо саскам погат. У ий йӱдым тамле чайым йӱктынешт.
Лач Тумна гына тумо кӧргашыж гыч ок лек. Окнаж гыч тул кажне кечын эр марте йӱла, манаш лиеш.
– Тумна мом эре ышта? Ала у книга дене мемнам куандара? – икте-весышт деч йодыныт янлык-влак.
Но Тумна, чынжымак, кӱлешан пашам тӱҥалын улмаш. Йолташыже-шамычлан келыштарыме пӱртӱслӧ огыл уш-акылым (искусственный интеллект) ышта. Ноутбукшын экранже канде тул дене волгалтеш, процессоржо эркын мӱгыра, наушникше гыч код йоҥга.
– Теве ужыда, вашке чодыраште ушыжым нигӧ уто гана пудыра тылаш ок тӱҥал. Йодышым пуэда веле – чечасак вашешта, – семын же кутыра.
Икмыняр кече гыч Тумна чыланыштым кугу пайремышке ӱжеш. Шӱдӧ утла ияш тумышко кугу мониторым пижыктен. Тушто «ПОУК – Ушан полышкалыше» манын возымо.
– Кеч-мом йодса, ПОУК чыла пала, – кугешна Тумна.
Чоя Рывыж икымше лишемеш:
– ПОУК, каласе, У ий пайремыште эн мотор лияш мом ыштыман?
кугу экраныште возалтеш: «Йылгыжше лум пырчан тувырым чий да шкендым порылык дене сӧрастаре».
– Хм, тувырым чием, сита. Порылыкшо эше молан? – ӧрын манеш Рывыж.
Умбакыже Мераҥ йодышыж дене вашка:
– ПОУК, мыланем У ий пайремыште каласкалаш эн чапле почеламутым возен пу. Чыланыштым ӧрыктарынем!
Полышкалыше тунамак почеламутым возен пуа, чапле рифманым, но ий гай йӱштым.
– Мотор, но чондымо. Мый чаплыракым возен моштем! – пеҥгыдын каласа шайыкшинча.
Масканат йодышыжо уло:
– Чапле лум курыкым кузе ыштыман? Кечыгут, эр марте мунчалташ лийже.
Пӱртӱслӧ огыл уш-акыл формулым, чертёжым ончыктен, кугытшымат возен. Маска ден Мераҥ-влак чыла каласыме почеш ыштат гынат, курык тунамак шӧрын кая да сӱмырла.
Тидым ужын, Тумна кугун шӱлал та да каласа:
– Тугеже полышкалышем чыла пала, но кеч-могай пашам чоным пыштен ышташ кӱлмӧ нерген ок шинче.
Ты йӱдым Тумна чоҥештен лектеш да кавашке ончалеш. Ончен-ончен, шӱдыр-влак кокла гыч У ийын шомакшым колеш:
– Тыйын шонымашет сай, но юзо шӱлыш код гыч огеш шоч. Тудо поро пашам уло кумылын ыштыше еҥын чоныштыжо ила.
Тумна йоҥылыш лиймыжым умыла. Шӱлыкаҥеш гынат, эрдене йолташыже-шамычым уэш тумо воктек ӱжеш да ойла:
– Пагалымем-влак, мыйын полышкалышем ушан, шуко пала, но тольык чонжо уке. Тудо ой-каҥашым пуэн кертеш, но юзо шӱлышым лач ме чапана, шулдырна, шӱмна, шыргыжалмына дене веле ыштен сеҥена.
Рывыж шыргыжалеш да ик корзиҥга мӱгиндым кӱэшт конда. Шинчаже шӱдырла чолгыжеш да, чынжымак, пайремыште эн моторын коеш. Мераҥ эн оҥай да чон гыч лекше почеламутым шке возен, чодыраште илыше-влак совым рӱж пералтат. Маска курыкым угыч ямдылен. Схемым ончен огыл, шке шонен, шижын. Тушто кажне кечын эр марте юарлыме йӱк шокта, икте кодде, шер теммеш мунчалтат.
А Тумна ноутбукшым петыра да ПОУК-ым малаш пышта. Ушан машинат тек кана! Вара чайым шолта, сортам ылыжта да эше ик гана каласа:
– Ушан технологийын полышыжо уто огыл. Но юзо шӱлышым чонышкына шке шыҥдарена. Мемнан гай пӱсӧ уш тӱняштыжат уке! Тидым шарныза!
– Чы-ы-ын! – чылан рӱж вашештат.
– Тау тыланет, Тумна. Пӱртӱслӧ огыл уш-акыл нерген ме эше огына пале ыле. Ынде шке ушланна утларак ӱшанаш, тыйын книгатымат черет дене лудаш тӱҥалына, – таушта чодыра оза, Маска.
У ий йӱдым чодыра гӱжлен. Сӧрастарыме кож йыр янлык-влак сылне мурым муреныт. Кузе гына куштен огытыл?! Кажныже мастар лыкшым ончыктен. Нуным саламлаш Йӱштӧ Кугыза, Лумӱдыр толыныт. Янлык-влаклан чапле пӧлекым кучыктеныт. У идалыкым у куан, у пиал, у шонымаш дене вашлийыныт.
Христина АЛЕКСАНДРОВА.
Сӱретым нейросеть полшымо дене ыштыме.
