Мландыш изи нӧшмӧ камвочмеке, у кушкыл шочеш. Тудо, вуйжым кече дек нӧлтен, кажне кечын кушкеш. Виян лийже, мардеж деч ынже лӱд манын, мо арала? Мутат уке, вожшо. А мемнан вожна – пагалыме еш, эн ӱшанле эҥертыш. Лач ешыште куан ден ойгым пырля пайлат, йӧратыме кочкышет, книгат, модышет нерген палат. Нелылыкыш логалмеке полшат, тургыжланат. Кажне сеҥымашетлан йывыртат. Икманаш, илышетын кажне татыштыже пеленет улыт.
Еш изи сандалыкым ушештара. Эсогыл тудын – шке йылмыже, тудым вес еҥ умылен ок керт. Кажне ешын ойыртемалтше йӱлажат уло. Чылажат – ачааван кидыштыже. Лач нунылан кӧра изи икшыве куаным, пиалым шижеш. А ача ден ава-влак йочашт пелен шошымсо пеледыш семын пеледалтыт, шулдыраҥыт. Тыгак ойлаш лиеш Шернур район Аптулят ялыште илыше самырык Таныгинмыт еш (снимкыште) нерген.
Виктория Николаевна ден Дмитрий Александрович еш пыжашыштым латкум ий ончыч чумыреныт. Суртоза республикын тӱрлӧ районыштыжо чоҥышылан пашам ышта. Озавате Аптулят ялысе йочасадыште воспитательлан тырша. Тылеч ончыч Кукнур школышто ритмике, англичан йылме уроклам вӱден. Нуно кум икшывылан ош тӱням пӧлекленыт.
Пиалышт, куанышт
Ульяна Кукнур школышто кудымшо классыште тунемеш. Тудым ме шукертак «Ямде лий» газетын поро йолташыже семын палена, чолган возкалымыжлан «Марий юнкор» усталык школыштат лийын. Тудо тӱрлӧ конкурсышко ушна. «Шочмо кундем: теҥгече, таче да эрла» республикысе конкурсышто, руш йылмын кечыжлан пӧлеклалтше республикысе викториныште кумшо лийын. «Моя марийская земля» республикысе усталык конкурсышто кокымшо верым сеҥен налын. Республикысе «Конаков лудмаште» «Мыйын икымше туныктышем» теме дене сочиненийым марла эн сайын возымыж дене чылаштым ончылтен. Яра жапыште сӱретлаш йӧрата. Кокымшо икшыве, Костя, кокымшо классым тунем пытара. Куржталаш, футбол дене модаш кумылан. Пеҥгыде капкылан кушкеш. Отжиманийым 38 гана ыштен кертеш! Ульяна акаж дене скакалке дене ӱчашен тӧрштылыт. Эше мурылан моткоч шӱман. Гармоньым веселан шоктымым ужын, шке тунемаш кумылаҥын. Кочаже Александр Геннадьевич кӱлеш годым ойкаҥашым пуа. Изи шольышт, ныл ияш Алёша, йочасадыш коштеш. Тудлан акаже семынак сӱретлаш келша, тыгак пластилин дене ненча. Эше пазлым писын пога.
Эре пырля
– «Марла лудына» марафоныш мый кумшо гана ушненам. Книгам лудаш пеш йӧратем, поснак кугу роман-влакым. Ондак утларакшым йот да руш автор-шамычын книгаштым шергалынам. А пытартыш коккум ий жапыште марий сылнымутан произведений-шамыч дек шӱмаҥынам. Мария Илибаеван «Кугу тӱня – шыгыр тӱня» книгажым лудмеке, утыр кумылаҥынам. Эртыше марафонын темыже йомак, легенде, преданий дене кылдалтын ыле. Йочасадыш коштшо икшыве-влак дене пырля лудынна, фотом ыштен, воткылыш вераҥденна. Эше Костя эргым ден Ульяна ӱдыремат кумылаҥденам. А Алёша мемнам колыштын, – ойла Виктория Николаевна.
Таныгинмыт яра жапым пырля эртараш йӧратат. Телым тӱрлӧ ӱстембал модыш дене модыт, кеҥежым яндар южышто лийыт, велосипед дене кудалыштыт. У ийым, Ӱярням, Кугечым эн кугу пайремлан шотлат. Марий кочкышым ямдылат. Пашамат тӱшкан ыштат. Икшыве-влак кертмышт семын эре полышкалат.
– Ялыште илаш сай. Тымык, яндар юж. Чодыра, олык, эҥер тора огытыл. А шуко икшыван лияш – эн кугу пиал. Нуно мемнан поянлыкна, ончыкылыкна улыт. Кажныжын койыш-шоктышыжо ойыртемалтеш: кутырен, умылен мошташ кӱлеш. Мыланна, ача-ава-влаклан, эн тӱҥ – икшывына-шамыч таза, пиалан, поро чонан, кугуракым пагалыше, изиракым чаманыше, шочмо верым да йылмым аралыше кушкышт. Кугу эҥертышна, мутат уке, коча-кова-влак улыт. Икшыве-влакым ончаш полшат, ой-каҥашымат пуат. Нунылан – кугу тау, – ойлат ача ден ава.
Таныгинмыт марий сылнымутлан шӱман улыт. «Марла лудына» марафоныш еш дене ушненыт. Ульяна ден Костя «Ямде лий» газетыште савыкталтше йомак-влакым посна чумыреныт. Келшышым ойырен, куанен лудыныт.
Христина АЛЕКСАНДРОВА.
Фотом еш архив гыч налме.
