Марий шанче илыш-йӱланам, йылмынам да эртыме корнынам арала. Наукылан илышыштым пӧлеклыше-влак калыкна верч кече еда тыршат. Нунын кокла гыч иктыже – Марий кугыжаныш университетысе марий йылме да литератур кафедрын доцентше, урал йылме-влак дене философий шанче доктор, филологий шанче кандидат Елена Григорьевна Ласточкина (снимкыште). Шанче пашаеҥын илышыже мо дене ойыртемалтеш? Тиде да моло йодышлан Елена Григорьевна вашешта.
– Йоча пагытыште кӧ лияш шоненда?
– Мый изинекак тунемаш йӧратенам. Икымше классыш изам дене пырля кайынем ыле. Но кӧ ныл ияш йочам школыш колта? Моткоч шортынам. Шым ийым темымеке, Кужэҥер районысо Лаждӱр кыдалаш школыш каенам. Тудо шочмо Кожласола ялем деч 4 меҥге тораште верланен. Изи лийынам гынат, ты корным эре куанен эртенам. Школышто марий йылмылан шӱмаҥынам, руш йылме ден литератур келшеныт. Ты предметла деке йӧратымашем Йӱледӱр кыдалаш школышто вияҥын, филологий корным ойыраш кумылаҥден, а Марий кугыжаныш университетыш тунемаш пурымеке, шанче паша пӱтынек авалтен.
– Те могай йодыш-влакым шымледа?
– Марий йылмысе омоним-влакым шымлем. Тыгайже йылмыштына ятырак, кажныже ойыртемалтше. Книгалаште, мутерлаште омонимлам кычалынам, иквереш чумыренам. Тыге йылмынан поянлыкше у могыр гыч почылтын. Ты теме дене диссертацийым араленам, «Омонимы в современном марийском языке» монографийым возенам. Кызытсе жаплан 50 наре шанче пашам уло. Палыдыме мут але тудын умылымашыже кече еда лектеш. Кажныже шылтен пыштыме ший-шӧртньӧ гай чучеш.
– Аспирантурышто тунемме пагытда илышыштыда, пашаштыда могай шарнымашым коден?
– Шинчымашым Тартушто погенам. Ятыр финн-угровед дене палыме лийынам. Одо, мордва, коми, эстон, финн да моло финн-угор йылмыласе шанче проблеме-влак нерген мутланенна. Тыгак эстон йылмым тунемынна. Кызыт мый вич йылмым палем: марий, руш, эстон, финн, англичан. Шуко йылмым палыме нигунам уто огыл, а шанче пашаште тудо шерге поянлык. Тыгак Европысо тӱрлӧ элыште лийынам.
– Йочам шанче паша дек кузе кумылаҥдыман?
— Шанче паша кугу чытышым, уш-акылым йодеш. Тӱням умылаш тыршыше кумылан икшывым изинекак куштыман. Йоча-влак йодышым пуэдаш йӧратат, тиде койышым вияҥдыман. Кызыт тӱрлӧ ийготан икшывылан келшыше, тӱрлӧ темылан пӧлеклалтше шанче видео-шамыч улыт. Нуным ончен, йоча дене мутланымашым эртарыман, ӱчашаш, шке шонымашыжым арален мошташ туныктыман. Мутлан, мый шке икшывем «Робототехника» кружокыш коштыктем, тиде моткоч пайдале. Йоча шонаш, кид дене иктаж арверым але техникым погаш да компьютер гоч тудым тарватылаш тунемеш.
Катя СЕРГЕЕВА мутланен.
Фотом еш архив гыч налме.
